BOB ROOYENS

tekstschrijver/scenarist/producer/regisseur/producent.

Overzicht

Bob Rooyens wordt in Rotterdam geboren Hij is muzikaal. Krijgt piano- en

gitaarles. Hij schrijft liedjes, hoorspelen en toneelstukken die in kleine kring,

met vrienden en vriendinnen worden uitgevoerd. Met een schoolbandje,

toert hij in de avonden en weekends langs personeelsverenigingen en clubs

die iets te vieren hebben en veelal weinig te spenderen.

In 1955 wordt hij met zijn mondharmonicagroep The Loyal Trio, winnaar

van de landelijke Opreghte Amateur. Er volgen radio-opnames voor Avro's

jeugdomroep Minjon. Het is zijn eerste kennismaking met Gerrit den

Braber. De man die een belangrijke rol in zijn leven zal blijven spelen.

Rooyens, is verslingerd aan film.

Wekelijks bezoekt hij in gymnastiekzalen en buurthuizen filmvoorstellingen.

In de bioscopen wordt het publiek eerst nog geamuseerd met een

varieteprogramma. Later worden dat populaire deuntjes op het hammond-

orgel voordat het grote wonder op celluloid en in color de luxe, zich voltrekt.

Rooyens weet het zeker. Dat is zijn wereld!

Nederland kent geen enkele opleiding op het gebied van film. Rooyens

vraagt een beurs aan om in het buitenland film te kunnen studeren. Zijn

aanvraag wordt afgewezen. Als het zo niet kan, dan maar anders.

In 1958 vertrekt hij met een vriend (die als zanger carriere wil maken) naar

Parijs met de intentie om aan het IDEC, de Franse filmacademie, te gaan

studeren.

Gebrek aan financien dwingen hem om de studie nog even op te schorten

en om te overleven werkt het duo in eerste instantie als straatmuzikanten

langs terrassen. Tijdens een van die muzikale sessies wordt hij aan een

tafeltje genodigd door een echtpaar, het blijkt de Canadese animation-

regisseur Jean Letarte te zijn. Letarte (op dat moment gastdocent aan het

Idec en naar later blijkt een begenadigd gitarist) hoort het verhaal van Rooyens
aan

aan en biedt hem een stageplaats bij zijn nieuwe film. Daar leert hij de

principes van het vak.

In het existentialistische Parijs van 1958 heerst de geest van Jazz, Sartre,

de Beauvoir en Greco. In de Rue de la Huchette speelt Bud Powell.

Het zijn de tijden van Les Tricheur. Rooyens raakt verzeild in studenten-

gemeenschappen. Slaapt nu eens een tijdje hier, dan weer daar. Overdag

werken aan de film, s avonds ergens optreden. Met zijn compagnon, de

zanger, lopen ze agency s af, doen audities en worden voorgesteld aan de

machtigste vrouw in Parijs voor nieuw talent, Madame Suzi Louvat.

Zij regelt een optreden als gast in een tv-show met Lucienne Boyer. Wolf

Lupi de manager van het Europees zeer populaire Deense jongensduo

Jan & Kjeld, is geinteresseerd en biedt het duo een contract aan. Rooyens

weigert, hij wil het filmvak leren. Muziek is daarbij uitsluitend een middel om

te overleven.

Gerijpt en rijk aan ervaringen keert Rooyens naar Nederland terug om de

dienstplicht te vervullen. Televisie is in opkomst. Tijdens zijn militaire

diensttijd schrijft Rooyens televisieprogrammaas. De NCRV ziet er wel wat

in en koopt een paar scripts aan. Hij schrijft liedjes, o.a. voor het Vara

radioprogramma het Chansonnetje in huis. Rooyens ziet het vernieuwende tv-

werk van regisseur Jef de Groot en weet het zeker. Televisie is zijn medium.

In zijn hommage aan die regisseur in het door hem samengestelde boekje:

JEF, http://www.bobrooyens.com/Jefboekpage.html verteld hij hoe hij

door de Groot gegrepen werd voor het medium.

De Avro-televisie vraagt hem, om een programma te schrijven ter

gelegenheid van een Pia Beck jubileum. De titel heeft men al bedacht:

Pia's Boekie. Rooyens schrijft het programma, maar is niet erg gelukkig

met de manier waarop zijn ideeen door de regisseur zijn omgezet. Hij

beklaagt zich daarover bij Ger Lugtenburg de programmaleider en zegt

hem dat hij voortaan zelf de regie wil voeren. Lugtenburg ziet wel iets in

Rooyens en stuurt hem naar de allereerste regiecursus.

Rooyens wordt een programmamaker en regisseur van alle genres.

Van Opera tot Jazz, van komediedrama tot klassieke en moderne balletten,

van documentaires tot Rock Concerten. Talkshows, GameShows,

Popshows, informatieve programma's, kinderprogramma's, literaireshows,

personalityshows, bigband concerten, klassieke concerten. Geen enkel

genre ontkomt aan zijn interesse.

Hij regisseert, produceert, schrijft en bedenkt televisie, nationaal en

internationaal. Binnen korte tijd valt zijn manier van regisseren op. Het is

afwijkend en eigenzinnig. Een Rooyensprogramma heeft een eigen

herkenbare signatuur. Zoals de geschiedenis al talloze malen heeft geleerd,

leidt verandering tot verdeeldheid. Er ontstaat een groep enthousiaste

voorstanders en een groep tegenstanders.

Een tussenweg lijkt er niet te zijn. Belangrijke supporters van Rooyens' stijl

zijn de prominente journalisten en televisiecritici Nico Scheepmaker (GPD),

Wim Jungman (Parool) en Henk Huurdeman (Volkskrant) Frans Happel

(Haagsche Courant). Notoir tegenstander is de recensent van de Telegraaf

Leo Riemens. De journalist Hans van Reysen schrijft: 'Hij is de bekendste

regisseur in Nederland en de bekendste Nederlandse regisseur in het

buitenland. Zijn televisieprogramma's worden of diep bewonderd of diep

verguisd. Maar er is vrijwel niemand, die geen mening heeft over tv-

regisseur Bob Rooyens. Zijn passie voor experimenteren heeft hem

gemaakt tot de Willy Wortel van de televisie.

De Frankfurter Rundschau schrijft naar aanleiding van de uitzending

HerzDamen: Er (Rooyens) setzt Zeichen, wie Fernsehunterhaltung heute

sein koennte. ' Verrueckt ' werden auch viele Zuschauer von Bob Rooyens'

ARD-Show 'HerzDamen' sagen. Aber verrueckt ist durchaus ein eigener

Wert, wenn das Normale spieszige Langeweile ist. De Hannoverische

Allgemeine Zeitung schrijft naar aanleiding van hetzelfde programma onder

de koptitel: ' Nie um einen Einfall verlegen ', Das war schon ein Leckerbissen.

Was Bob Rooyens da in seiner faszinierenden Show vorfuehrte, gehoert zu

jenen optischen und akustischen Delikatessen, die nur ganz selten serviert

werden. In Die Welt schrijft Valentin Polcuch: 'Bob Rooyens, der

einfallsreiche Magier des elektronischen Mediums, hatte wieder seinen

groszen Tag. En de Sueddeutsche Zeitung schrijft: 'Bob Rooyens, der Star-Mix

unter den Show-Regisseuren, zapfte wieder seine unerschoepfliche Phantasie

an und verquirlte Op- und Pop-Art, Hieronymus-Bosch-Phantastik, TV-Tricks

und die Hit-Maedchen Sue Kramer und Liesbeth List zu wahren Wunderwerken.

Veelvuldig wordt werk van hem naar het Gouden Roos Festival gestuurd.

Hors- en in concours, representeert hij Nederland met: Liesbeth List Show,

Hoofdstuk III, Moef GaGa, Johnny & Rijkshow, Nina meets Boy,

Liesbeth & Ramses, Gala of the Year en Kinderen voor Kinderen.

Duitsland vertegenwoordigt hij met: Dusty en in seminar met Maenner wir

kommen. De coproductie met Roemenie, It's all in the Game wordt voor

dat land de nationale inzending. Altijd is er veel aandacht voor het werk. En

ook altijd is er de nodige opwinding en controverse. De Gouden Roos,

wordt hem ondanks alle voorspellingen steevast onthouden. Wel wint hij de

roos van de pers, een bronzen roos en 6 eervolle vermeldingen o.a. voor

Dusty en It's all in the Game. Het Gouden Roos Festival kende in die tijd

(tot eind jaren tachtig) slechts 3 rozen, plus de roos van de pers. Intussen is

bij hetzelfde aantal deelnemende programma's het festival opgedeeld in

categorieen, waardoor er nu zo'n 18 rozen te verdelen zijn. Wat neerkomt

op gemiddeld 1 roos per 2,5 programma's.

Door de internationale aandacht die hij krijgt maakt zijn werk internationaal

ook school. Zowel in het buitenland als in Nederland, waren er talloze

regisseurs, die zijn stijl probeerden te imiteren. Een van de meer geslaagde

navolgers was regisseur Rob Touber, die er ook openlijk voor uitkwam dat

Rooyens zijn grote inspiratiebron was.

In Nederland krijgt hij de Nipkowschijf. Internationaal wordt zijn werk veelvuldig

gelauwerd. In 1972, krijgt hij van de Akademie der Kuenste – Berlin de

kunstprijs van de stad Berlijn. In het juryrapport staat:

'Bob Rooyens hat mit seinen fuer den Westdeutschen Rundfunk zwischen

1969 und 1971 produzierten Show- und Unterhaltungssendungen

Pionierarbeit geleistet. Im gegensatz zu jeder bekannten Praxis in diesem

Genre, hat Rooyens begonnen, alle Verschmelzung der musikalischen,

theatralischen, optische, farblichen und dramaturgische Elemente zu

nutzen. In seinen Produktionen finden Bilderereignisse statt, die mit

vertrauten Formen der Fernseh-Show gebrochen und stattdessen neue

Seh-Weisen und damit Maszstaebe gesetzt haben, welche die Arbeit anderer

Regisseure bereits mitbestimmen.'

In juli 1987 schrijft de directeur van het Stedelijk Museum aan Rooyens

naar aanleiding van de manifestatie; ' Kunst voor Televisie ' : ' Een van de

onderdelen is een selectie van historische kunstprogramma's uit

verschillende Europese landen. Voor Nederland is er door ons, na het

bekijken van de vele producties, een selectie gemaakt van naar onze

mening belangwekkende kunstprogramma's en vernieuwende Tv-

programma's. Tot die selectie behoort het door U vervaardigde

' Moef GaGa ', aflevering Batman.

In de loop der jaren, krijgt Rooyens van bewonderaars, critici en criticasters

talloze etiketten en bijnamen: Salvador Dali van de televisieregisseurs, Tv-

beelden goochelaar, Avro-pionier, Bussums BeatBoy nr.1, Een opvallertje,

veeleisende 1.95m lange blonde dictator, Formule Rooyens, Rooyaanse

effecten, Aparte Rooyens-signatuur, Maestro Bob, De effectenmakelaar,

jonge blonde zoekende Steenbok-regisseur, Pop-Artregisseur, de Maestro,

de man met de wiebelende beelden, de Meester, de Bob Rooyens show,

Tovenaar met techniek, inventieve Rotterdammer, omstreden topregisseur,

de angry young man, de Rooyens touch, componist van schitterende

beelden, de Kees van Dongen van de TV, fel en geestdriftig, een bezeten

kunstenaar, een rechtgeaarde individualist, brouwt als een magier, een

bezeten regisseur, de Duitse Nederlander, een vakman, de pionier, ' onze '

Bob, een groot kunstenaar, veelbelovende regisseur, jongleur met

beeldtrucmogelijkheden, veelzijdig ' stukkenmaker ', de man met de

verschrikkelijke flitsbeelden, kort aangebonden Tv-fenomeen, Nederlands

succesrijkste tv-regisseur in het buitenland, karakteristieke signatuur, aan

Duitsland uitgeleende blonde reus, gaat te werk als een schilder met zijn

palet, grote kunst als kleurenrealisator, Rooyens groeit naar meesterschap,

internationaal gevierde man, het voormalige wonderkind, Goliath met de

kop van een Griekse wijngod, een ongevoelige zelfverzekerde vakman,

Rooyens die bewust sociaal denkt en zich opwindt over het minimumloon,

het maximumloon, tovenaar Bob, een effectenjager als Karel Appel, de man

van de wilde beelden, Bob ' Top op the bill ', topregisseur, meesterregisseur,

een ware kunstenaar, professor in deze business, de ongekroonde koning,

deze week is duidelijk geworden dat Rooyens in andere landen beschouwd

wordt als een soort God de Vader, programmamaker die obstakels niet uit

de weg gaat, de Fellini van Hilversum, Nederlands meest barokke

televisieregisseur, beeldenmagier, talentvolle beeldenmaker, bezielde

vakman, de onbetwiste pionier van de virtuele werkelijkheid, de vader van

het andere televisiemaken.

Ein groszer im Schau-Geschaeft, Groszmeister Rooyens, Eigenwilliger Show-

Regisseur, den vielgelobten Hollaender, einfallsreichen Regisseur, eine

typischen Rooyens-Kulisse, ein Showman mit Ideeen, der laessige Bob,

Hollands Popregisseur, der begabte Hollaender, Regie-wunder aus Holland

vielversprechendes Nachwuchs-Talent auf dem Gebiet progressiver

Fernseh-Unterhaltung, Erfinder optische Alptraeume, der einfallsreiche

Magier des elektronischen Mediums, wohlrenommierte Hollaender, einer der

bekanntesten Europaeischen Fernseh-Unterhaltungsmacher, ein beliebter

Regisseur in Koeln, der trickreiche Hollaender, das Rooyens-Rad, der

schwingenden Hollaender, der Starmixer unter den Show-Regisseuren, der

flimmernde Hollaender, BlueBox-Boy, Elektronischer Buhmann, verschrien

und verehrt, Bildschirm-Magier und Elektronik-Kuenstler, vom Show-

Elektroniker zum Show-Mahler gewandelt, eigenwilliges TV-TrickTricktechnik-Genie,

Rooyens begon zijn carriere in 1962 bij de Avro. In 1966 werd hij freelancer.

Belangrijke producties zijn onder meer: Hoofdstuk, Moef GaGa, Vers:,

Dusty, Maenner wir Kommen, Esther Color, Berlin Berlin, Liesbeth & Ramses,

HerzDamen, Das Deutsche neue Design, Dr. Winter, It's all in the game, Lulu,

Macht hoch die Tuer, die Tor macht weit, Antigone, Summernight Dreams,

Kinderen voor Kinderen, The Young Messiah, Get up Early, Krieg und Frieden.

Omroeploopbaan

Op 18 juni 1962 zijn op de AVRO-radio vakantie-impressies te horen

vanuit Parijs in ' Eigen weg, een zomers half uur voor twintigers '.

Rooyens schrijft de teksten onder de naam Serge van Wijngaarden,

een pseudoniem waar hij vaker gebruik van zal maken.

De positie van de regisseur was in die jaren totaal anders dan nu.

Ideeen voor programma's begonnen veelal bij de regisseur. De

regisseur beheerde het budget, bepaalde met zijn designers de

artdirection, engageerde de medewerkenden, was producer,

uitvoerend producent en regisseur.

Rooyens' eerste programma is op 27 juni 1962 en ironisch genoeg de

finale van de Opreghte Amateur. Het programma dat hij zeven jaren

eerder in Theater Marcanti in Amsterdam, met zijn Loyal Trio gewonnen

had. De Haagsche Courant schreef naar aanleiding van die uitzending:

De finalisten van de Stichting d ' Oprechte Amateur werden fraai

in een lijstje gezet, met zoveel zorg en talent was men geneigd te

denken, dat de omlijsting het ingelijste soms overschaduwde.

Regisseur Bob Rooyens (een ouwe lente, een nieuw geluid) had

waarlijk eer van zijn werk.

De Telegraaf:

Het voordeel van zo ' n televisieprogramma als waarmede de Avro,

de avond om zeep hielp, is altijd, dat velen zich realiseren iets beters

te doen te hebben. Het meest oorspronkelijke bestanddeel kon men

met wat goede wil het aaneenrijgsel noemen, waarin de Avro haar

beste amateurs op het miljoenenpubliek losliet.

Op 25 juli maakt Rooyens samen met zijn collega Roelof Kiers ' Naar

mijn idee ' meningen van jongeren op film anno 1962. Een van de

jongeren, die door Rooyens en Kiers daarbij stevig aan de tand wordt

gevoeld is de jonge student politicologie Hans Wiegel. Het eerste

serieprogramma dat hij als jongste regisseur voor de AVRO verzorgt, is

"Club Domino" (1962). In deze muziekprogramma's staan Franse

sterren centraal. Zo maakt Rooyens onder andere opnamen met

Patachou, Jacques Brel, Juliette Greco. De regisseur had de

beschikking over drie camera's. De bedrijfszekerheid liet nog wel

eens te wensen over. Bij de live-uitzending met Juliette Greco vielen 2

camera's uit en kreeg de derde een lekke band. Rooyens gebruikte zijn

camera's intensiever, maakte meer gebruik van de ruimte waardoor

er meer afwisseling ontstond in de beelden en liet zich voor de shot-

wisselingen leiden door de performance en het verhaal. Dat leidde

bij Jacques Brel, tot nooit eerder vertoonde dialoogshots met zichzelf,

dromerige poetische overgangen via een wegpannende camera naar

zwart en een opkomende camera vanuit zwart met een ander pers-

pectief. Bewuste overvloeiers van focus naar defocus en vanuit

defocus weer terug. Bij het lied Les Bourgeois werkte Rooyens met

provocerende foto's en bij Le Pendu, liet hij een strop uit de kap

zakken waar Brel zijn hoofd in hing. Het was voor velen een schokkende

belevenis. Niet iedereen van de AVRO-leiding is enthousiast over de

voor die tijd onorthodoxe wijze waarop Rooyens de artiesten in beeld

brengt. Televisiedirecteur Siebe van der Zee overweegt na het

programma met Brel, Rooyens zelfs te ontslaan.

Vanwege de lovende reacties in de pers komt het overigens niet

zover.[1]Tv-criticus Nico Scheepmaker over de uitzending: ' Maar daar

was ook een regie – Bob Rooyens – zo perfect, zo rijk aan vondsten dat

geen nuance verloren ging. Cameravondsten als het spel met het touw

in ' Le Pendu ', de perfecte warming-up, de charmante explicatie van

Denise Maes ' Rooyens, zelf als werkstudent in Parijs (1958) ook

straatmuzikant geweest, maakt in 1962 de documentaire ' Toonkunst op

de keien '. Mies Bouwman doet de interviews.

Op 28 februari 1963 regisseert Rooyens de uitzending gewijd aan het

fenomeen filmster in de serie Voor de vrouw. Het is een onderdeel

van tv-spelen, door Jan Blokker geschreven voor de AVRO. In mei

maakt Rooyens opnamen voor de zesdelige tv-komedie "Met 24 pk

door Europa". De serie volgt een gezin (gemodelleerd naar de auteur

van de serie Mazure) dat met een krakkemikkig autootje door Europa

reist en daarbij allerlei avonturen beleeft. Hoofdrolspelers zijn Ko van

Dijk, Teddy Schaank en Simone Rooskens. De serie haalt de

eindstreep niet. Bij aflevering 4, besluit de Avro programmaleiding dat

de kwaliteit van de scripts te laag is, om er mee door te gaan.

Op 1 november 1963 staat Rooyens aan de wieg van het programma

dat zal uitgroeien tot een van de legendarische series van de

Nederlandse televisiegeschiedenis: ' Voor de Vuist weg '.

Ger Lugtenburg, Avro's programmaleider kwam met het idee voor de

talkshow. Zojuist teruggekeerd van een orientatiereis naar Amerika,

was hij enthousiast over NBC's Tonight Show. Populair geworden

door Steve Allen, overgenomen door Jack Paar en opgevolgd door

Johnny Carson. Ger zag in het programma het ideale vehikel voor

Willem Duys. De Vuist, moest live en verrassen met gasten uit alle

geledingen van de maatschappij. De locatie werd Theater Concordia in

Bussum. Willem had geen groot verlangen naar redactionele betrokken-

heid. De mantra van Duys luidde voor de samenstellers: de oude man,

het kind en het dier. Het programma werd tijdens de rijsttafel voorafgaand

aan de uitzending met hem doorgesproken en dat was genoeg. Willem

vertrouwde zijn intuitie.

De productie en redactie in het eerste jaar, was in handen van Rooyens

en Oster. Daarnaast deed Rooyens de regie en vormgeving. Dat laatste

was simpel en basic. Op het toneel stond een tafel met een paar stoelen.

Duys zou zelf zijn gasten verzorgen met koffie, thee of andere

versnaperingen. Er was een plekje voor een combo' tje en verder een

kale buehne, een trekkenwand en een stenen achtermuur. Bij de

huiselijke ' gezelligheid ' van theelichtje en karaf met jus d' orange paste

als vanzelfsprekend de kom met goudvis. De eerste uitzending, liep

totaal uit de hand. Het was overgeproduceerd, teveel gasten, te lange

gesprekken. Het programma was gepland tot elf uur, maar liep uit tot

ver na middernacht. Tot slot belde Willem met zijn moeder en vroeg wat

ze er van vond. Hij werd door haar bestraffend toegesproken.

Het publiek vond ' t geweldig.

Furore maakt hij met de serie Hoofdstuk. Samen met de beeldend

kunstenaar Armando, de schrijver Hans Sleutelaar, de graficus

en cartoonist Frits Mueller, decorontwerper Massimo Goetz en Jef

de Groot als aanjager en co-producer ontstond een nieuwe vorm van

televisie. Vormgevingsexperimenten die volkomen afweken van

de gangbare opvattingen. Technisch kon televisie in die periode niet

veel meer dan het affotograferen van een gebeurtenis. Rooyens

bedacht spiegeldozen, roltonnen, beeldcomposities met levensgrote

maskers, en maakte ' composites avant la lettre ' met behulp van

monitoren en Eidophor's. (Eerste zwart/wit grootbeeldprojectoren)

Hij introduceerde bewegend licht...

Rooyens maakte van dit balkendak een maquette. (Lucifers door een stukje karton.)

Licht uit, zaklantaarn aan. De lamp bewoog over het dak. De schaduwen bewogen

over de vloer. Het idee voor bewegend licht was geboren. Belichter Henk de Rover,

liet een rail bouwen waaraan de spot door zijn assistent Oler ter Kuile, heen en weer

getrokken werd. Die legendarische handeling bezorgde hem de koosnaam Oler en

de vliegende 5KW.Daarna werd de vliegende 5KW nog regelmatig ingezet, zoals te

zien is bij het ballet rechts.

..en ontwikkelde en gebruikte de creatieve mogelijkheden die in het

technische medium tot dan toe verborgen en ongebruikt waren

gebleven.

Hoofdstuk III Jazz, werd door de NTS hors concours ingezonden

naar het Gouden Roos Festival in Montreux. Het zorgde daar voor

veel ophef en discussie. Naast de Internationale collega's die de nieuwe

manier van televisie maken enthousiast omarmden waren er ook de

meer conservatieven die televisie meer zagen als een technisch

doorgeefluik. Bij Hoofdstuk VI Crime, dat een jaar later als nationale

inzending naar Montreux werd afgevaardigd, laaiden de discussies

weer op. Het programma viel niet in de prijzen, maar Rooyens naam

was internationaal een begrip geworden.

In 1965 produceert en regisseert hij Dit is Ton van Duinhoven. Een

muzikale literaire fantasie rond Ton van Duinhoven, geschreven door

Remco Campert, met Kitty Courbois en de Ruud Bos Big Band.

Kitty, in de ' storytelling ' de scriptgirl, verhaald In monologues Interieur

over haar liefdesrelatie met Ton. Haar herinneringen leidden tot de

onontkoombare conclusie, dat ze niet van hem houdt. Tijdens het

werken met de muzikanten op de studiovloer, richt Ton zich regelmatig

even, via de camera tot Kitty in de regie. Gemaakt opgewekt, intuitief

het proces aanvoelend dat zich in Kitty afspeelt, eindigt voor Ton de

opname in het onafwendbare einde van de relatie.

De ontwikkeling in vormgeving, ingezet bij Hoofdstuk zette zich door in

Moef Ga Ga, de eerste continentale televisiepopshow.

In een interview in het tijdschrift Wereldkroniek vindt Rooyens de

formule beter dan die van het ook op de Nederlandse buis

verschijnende Amerikaanse Shindig.[2] Moef GaGa had in tegenstelling

tot Shindig voor elke aflevering een ander decor met een andere

dynamiek en een ander verhaal. Dat varieerde van een parodie op de

Batman serie, tot een aflevering geheel in het teken van Op-Art.

De decorschilder die, net aangenomen door de NTS, de klus moest

klaren verdween na het zetten van duizenden lijnen, rechthoeken en

cirkels volkomen in de war in de ziektewet.

De tekst van de herkenningsmelodie is van Rooyens; de muziek van

Ruud Bos. De eerste uitzending van dit maandelijkse programma is op

21 oktober 1965; de laatste op 1 mei 1968. Befaamd in de door

Rooyens bedachte formule zijn de Beatgirls.[3] Aanvankelijk Engelse

danseressen onder leiding van de Amerikaanse choreograaf Gary

Cockrell, later vervangen door danseressen afkomstig van het

Nationaal Ballet. De studiodecors zijn van de hand van Massimo Gotz.

Vooral de op Batman geinspireerde aflevering is typerend voor het

vroege werk van Rooyens. De door de superheld geuite kreten, zoals

Wapp!! Voom!! en Klang!! worden grafisch flitsend in beeld gebracht.

De NTS zendt deze aflevering in 1967 als Nederlandse inzending naar

Montreux.[4] Rooyens valt op dit tv-festival in Zwitserland niet in de

prijzen, maar de inzending is wel de aanleiding voor het ZDF om hem te

vragen iets soortgelijks in Duitsland op te zetten. Ook in 1968 regisseert

hij de afleveringen van Moef Ga Ga. De presentatie is in handen van

diskjockey Willem van Kooten.[5] Grafisch ontwerper Jaap Drupsteen

noemt Rooyens ' de onbetwiste pionier van de virtuele werkelijkheid in

Nederland '; journalist Henk van Gelder meent dat ' Rooyens al clips

maakte voordat iemand nog maar van dit fenomeen had gehoord '.

De Supremes waren zo onder de indruk van de manier waarop Rooyens

ze in beeld had gebracht, dat hij gevraagd werd om als vaste regisseur

mee te reizen. Het leek Rooyens niet zo n aantrekkelijke gedachte om

altijd maar weer dezelfde liedjes in beeld te moeten brengen, dus hij

bedankte voor de eer.

In Studio Hamburg begint in 1967 zijn Duitse carriere met een serie

magazine-achtige popshows voor het ZDF. 4.3.2.1. Musik fuer junge

Leute.

Het programma is zeer succesvol, nieuwe popfenomenen als Jimi

Hendricks en David Bowie verschijnen voor zijn camera's. Toch

verloopt de samenwerking met het ZDF moeizaam. Men haalt Rooyens

naar Duitsland, vanwege zijn authentieke manier van programma

maken, maar toch wordt er steeds meer druk op hem uitgeoefend om

niet al te progressief te zijn. De situatie escaleert bij een citaat uit een

klassieke slapstickscene. De ZDF-redacteur vindt dat met taarten niet

gesmeten kan worden. Dat is voedsel en in India leiden mensen

honger. Rooyens stelt voor om deze compassie met de noodleidende

medemens te honoreren met een daad en niet met leeg geklep.

Zijn voorstel luidt: Laat een aflevering vervallen, ga een uur op zwart

en stuur het budget naar India. Ondanks die spanning, wil het ZDF, hem

graag behouden. Hij krijgt een contract voor 5 jaar aangeboden, maar

weigert.

Dan meldt zich in 1968 de WDR bij Rooyens. Dat blijkt de zender te

zijn, die bij hem past en die hij tot op de dag van vandaag, trouw is

gebleven.

Rooyens maakt in die (zwart/wit) periode talloze programmass in allerlei

genres. Klassieke concerten met het Concertgebouw Orkest, Drama met

Ko van Dijk en met Koen en Richard Flink. Weekend Shows met Johnny

& Rijk. Voor het theater regisseert hij Shaffy Chantant. Hij produceert en

regisseert shows met Sammy Davis, Mireille Mathieu, The Who, The

Bee-Gees, The Supremes, Dakota Staton, en blijft daarbij ook actief als

schrijver van meer literaire shows. Met o.a. een piepjonge Willem Nijholt

(Stolen Moments), Marijke (Merckens) en de vrouw van de jaren 60:

Felicity. Hij vertaald de tijdgeest in ' Flowerpowerproducties als ' Love-

In ' en het idioom van de Jazz en de Beatnik in ' Hip ' .

Op 14 september 1966 maakt Rooyens, op uitnodiging van Philips, in

de studio van het natuurkundig laboratorium in Eindhoven een

experimentele uitzending in kleur, onder de titel ' Hoofdstuk Kleur ' .

Uit nieuwsgierigheid vraag hij aan Ir. Tan, de grondlegger van Philips '

kleurentelevisie om het beeld van 1 van de drie kleurenbuizen te

spiegelen. Tan vond het wel een intrigerende gedachte en soldeerde een

buis om. Het resultaat was voor iedereen verbluffend en een

ondersteuning van Rooyens' these, dat de televisietechniek een

authentieke creatieve component bezit.

De uitzending was ook voor de technici een hoogstandje omdat voor

het eerst in de geschiedenis van de kleurentelevisie het programma van

Rooyens live, bilateraal werd uitgezonden naar een ander Europees

land. (Zweden)

In 1967 is Rooyens na Ger Lugtenburg en Jef de Groot, de regisseur

die de Weekend Shows met Johnny Kraaykamp en Rijk de Gooyer

produceert en regisseert.[6] Deze shows worden om de twee weken (nu

onder de titel Johnny & Rijk (een paar apart)) afgewisseld met een serie

van de Mounties. De zes afleveringen De man zonder hoofd' met het duo

Piet Bambergen en Rene van Vooren staan aanvankelijk ook onder regie

van Rooyens.[7] Na de eerste aflevering vreest Rooyens een loyaliteitsconflict

met Kraaykamp en de Gooyer.

Hij draagt om die reden het vervolg van de serie met de Mounties over

aan de zojuist als regisseur bij de Avro in dienst getreden Guus

Vertraete. In datzelfde jaar regisseert en produceert Rooyens naast

shows met o.a. Tom Jones, Boy's Big Band en Aretha Franklin een

serie spraakmakende discussieprogramma's met Ds. Barthold van

Ginkel onder de titel ' Twistgesprekken met God '.

.

In 1968 benadert de Westdeutsche Rundfunk, (de grootste zender

van het eerste Duitse net) Rooyens om een serie kritische jongeren

programma's te maken.[8] (Baff)

Het satirische en kritische karakter van het programma leidde ertoe dat

de programmaleiding van de WDR, die het programma voluit steunde,

nogal eens onder druk kwam te staan van de WDR-Programmaraad.

Een uit verschillende maatschappelijke stromingen samengesteld

gremium, waarin het moralisme en conservatisme een zeer actieve

vertegenwoordiging had. Dit leidde uiteindelijk tot censuur van een

programma-item. In de uitzending vervangt Rooyens het item door

zwartbeeld met een countdown van de lengte en de tekst ' Zensuriert '.

De commotie die daardoor ontstond genereerde veel publieke aandacht

en verzet tegen het regenteske karakter van de programmaraad. Het

programma werd verder met rust gelaten.

Rooyens zou in de loop der jaren in opdracht van de publieke omroep

een aantal muziekprogramma's regisseren. Opmerkelijk hierbij is het

genre (varierend van klassiek tot jazz tot pop). Zo maakt hij in november

1967 een special met Nina Simone en het orkest van Boy Edgar.

AVRO-directeur Van der Zee is enthousiast over het resultaat.

In 1968 volgt een documentaire over vermaarde jazzmusici.[9]

In december 1968 doet Rooyens de productie en regie van :Vers 1

(AVRO). :Vers is het vervolg in kleur van Hoofdstuk. Massimo

Gotz verzorgt het decorontwerp, de grafische vormgeving is van Hans

de Cocq en de choreografie is in handen van Gary Cockwell. Het

betreft de vertolking van een gedicht van Armando. De teksten worden

gelezen door Marja Habraken, Fred Emmer en Jef de Groot. De

muzikale ondersteuning komt van Ann Burton, Shirley en het Trio

Louis van Dijk. Over dit programma merkt Rooyens op: ' Wat ik maak

is niet een programma in kleur, maar een programma van kleur '. Op 28

mei 1968 komt :Vers 2 op het scherm.

' :Vers ' was evenals ' Hoofdstuk 'een literaire vorm van entertainment.

Referenties aan literatuur, muziek en beeldende kunst werden

gebonden door een thematiek. De vormgevingsidentiteit van het

medium wordt verder ontwikkelt, maar nu met een grotere range aan

technische faciliteiten en mogelijkheden.

Rooyens gebruikte als basis wit en zwart. Kleur kreeg daardoor een

eigen intensiteit en betekenis. In de aflevering ' Angst en Geweld ' citeert

hij onder meer uit het werk van Max Ernst.

Wereldkampioen Karate, John Bluming vocht aangejaagd door

opzwepende percussie in een witte scene, in een wit pak tegen rood

aangeklede tegenstanders. Rooyens had voor deze scene een nog

nooit eerder gebruikte opnametechniek bedacht. De opnameband liet

hij over twee machines lopen. De eerste machine nam het beeld op en

de tweede gaf het weer. Die weergave werd doorgelust aan de eerste

machine, waardoor een vertraagd en in beeld iets verschoven

herhalingseffect ontstond die de actie dramatisch verhevigde.

De vertraging beliep een vaste tijd. Namelijk de tijd die de tape

erover deed om van de opnamekop van machine 1 te arriveren

bij de weergavekop van machine twee. Rooyens wilde die (loop)tijd

kunnen varieren. De oplossing lag in het fysiek wegsturen van het

signaal. Omdat satellietverbindingen niet bestonden en de beschik-

bare lijnen voor televisie-uitwisseling zeer kostbaar waren werd een

simpel alternatief gebruikt. Tussen de studio in Hilversum en de

oude studio's in Bussum bestond een lijnverbinding. Door het

signaal uit Hilversum heen en weer te blijven sturen, ontstond een

vertraging. Door het aantal heen- en weerzendingen te varieren

kon ook de lengte van de vertraging gecontroleerd worden.

Kleur professionaliseerde ook het gebruik van key-effecten. De veelal

onzuivere en rafelige helderheids- (luminanz) key kon al snel worden

vervangen door de chroma-key. Rooyens was pioneer op dat gebied.

Studio A van de WDR in Keulen werd op zijn verzoek en in samen-

werking met zijn vaste technische crew, waarin Technik-Ingenieur

Klaus Kossmann een sleutelrol vervulde, technisch aangepast aan

de wensen van Rooyens. Speciaal licht, speciale horizons, speciale

bodemplaten, dubbele chromakeyers, coxbox, en schakelaars in de

camera's om de verschillende elektronenbuizen aan en uit te kunnen

zetten etc.

Rooyens wordt in 1969 naar aanleiding van de zeventigste verjaardag

van jazzcoryfee Duke Ellington naar Amerika gestuurd. In Las Vegas

wordt pianist, componist, arrangeur en orkestleider Ellington op de voet

gevolgd. In juli en augustus volgen het Modern Jazz Quartet en de Ray

Charles Big Band.

Een absoluut hoogstandje qua regie is de op 11 februari 1969

uitgezonden en slechts in 2 studiodagen geproduceerde muziekspecial

rond Liesbeth List. De Liesbeth-List-Show vormt opnieuw de

inzending voor Montreux. Hier haalt de AVRO-productie de ' Rose de la

Presse 'van de persjury en een eervolle vermelding van de reguliere

jury. Bij de bekendmaking daarvan werd de reguliere jury getrakteerd

op afkeurend geroep door het overgrote deel van de aanwezige

programmamakers. Later dat jaar volgt alsnog de internationale

erkenning en waardering. De ' Liesbeth List Show ' wordt uitgeroepen tot

winnaar van het Hollywood Festival of World Television. Een Festival

waarvoor uitsluitend programma's worden uitgenodigd, die elders al

een prijs hebben gewonnen.

De eerste grote show die hij in 1969 voor de WDR regisseert is rond de

Engelse wereldster Dusty Springfield. Die show onder de titel ' Dusty ' wordt

door de Duitse televisiebazen aangewezen als de nationale vertegen-

woordiging op het Gouden Roos Festival. Onder collega's en de pers weer

gedoodverfd als de winnaar, wordt tot algemene verontwaardiging opnieuw

een ' Rooyens ' afgescheept met een eervolle vermelding.

In november 1970 zendt de AVRO, het in 1969 voor de WDR-Bavaria

geproduceerde Esthercolor uit, een vijftig minuten durende special

rond de Israelische zangeres Esther Ofarim. Het is een ontroerende

show rond een multi getalenteerde internationale beroemdheid, dit keer

niet met televisiecamerass maar met 35mm filmcamera's gedraaid. De

show kreeg een extra emotionele lading omdat Bob Rooyens haar na

haar scheiding van echtgenoot Abi, voor de eerste keer solo voor de

Duitse televisie wist te halen. Het regiewonder uit Holland, zoals onze

oosterburen hem omschrijven zorgt, voor een popspektakel van

internationaal niveau, een delicatesse.[10] De productie wordt door

London Weekend TV ook uitgezonden als een van 's werelds beste

programma's.[11]

De Bavaria-Studio's in Muenchen behoorden tot de belangrijkste film-

studio's in Europa. De buitengewoon succesvolle en in de persoonlijke

verhoudingen zeer prettige samenwerking, leidde ertoe dat Rooyens

de aanbieding kreeg, om binnen Bavaria een eigen unit te gaan leiden.

Later aangevuld met het verzoek om chef Unterhaltung te worden.

Zijn relatie met de actrice Marja Habraken (hoogstzwanger van hun

eerste kind) maakte een permanente verhuizing naar Muenchen tot een

lastig dilemma. Haar carriere in Nederland verliep zeer succesvol en

om die op te geven en in Duitsland te gaan wonen, was een offer dat

niet verlangd mocht worden vond Rooyens en bedankte voor de eer.

Wel bleef de band met Bavaria behouden en maakte hij voor die Studio

nog meerdere programma's, waaronder in coproductie met de Avro

6M2-NAP. ' Beat behind the dykes '. Een popspektakel dat alles

omvatte wat op dat gebied in Nederland enige naam en faam had.

De finale vond plaats in het IJsselmeer. Kilometers uit de kust, waar

desondanks het water niet hoger stond dan 60 cm. Voortgetrokken door

een tractor, werden tientallen muzikanten, solisten, bands en dansers

met een kindertreintje uit het kinderpretpark Oud Valkenveen

naar de plaats van de opname gebracht. Omdat de podia net onder of

tegen de waterspiegel aanstonden waren ze nagenoeg onzichtbaar. De

muzikanten en dansers zweefden optisch op het water. Elektronische

handcamera's bestonden niet. De opname werd met meerdere 35 mm

filmcamera's gedraaid. Dynamische beelden kwamen van een helikopter

en camera's in speedboten.

Helaas was de tractor nadat de artiesten waren afgeleverd stuk gegaan.

Dat leidde ertoe, dat na afloop van de opname de popartiesten met de

instrumenten boven het hoofd een paar kilometer door het IJsselmeer

moesten waden om weer aan land te komen. Er zijn aansluitend aan de

opname, wegens grieperigheid en verkoudheidproblemen talloze

optredens afgelast.

Op 30 december 1970 werd 6m2 NAP (Beat behind the dykes) uitge-

zonden.

Bij de WDR kreeg Rooyens van de Hauptabteilungsleiter Unterhaltung

und Fernsehspiel Hannes Hoff, alle vrijheid om zijn ideeen en

creativiteit te ontplooien.

Dat resulteerde in een serie programma's die als hoogtepunten in de

creatieve ontwikkeling van televisie in die periode geboekstaafd zijn.

De programma's werden in vele landen uitgezonden.

Er werden verschillende internationale seminars aan het werk gewijd

(o.a. in Montreux) en programma's als ' Dusty ',

Esther Color.